Module 5 - Hoe betrouwbaar en kwalitatief is de gevonden informatie?

U bent hier

3. Samenvatting

Het is zeer belangrijk dat de gevonden informatie wordt geëvalueerd op betrouwbaarheid. Dit geldt vooral voor bronnen die enkel via het internet worden gepubliceerd, zoals bijvoorbeeld de artikels uit Wikipedia.

Wetenschappelijke publicaties evalueren

De betrouwbaarheid van een publicatie is niet afhankelijk van één enkel criterium of betrouwbaarheidslabel, maar van een set van interne en externe criteria. Hoe meer criteria vervuld zijn, hoe betrouwbaarder de publicatie is.

Interne criteria

  • Opbouw van de publicatie: Een betrouwbare wetenschappelijke publicatie is systematisch opgebouwd en heeft de meeste van deze kenmerken: abstract, inleiding, conclusie, voetnotenapparaat, literatuurlijst, enz.
  • Inhoud van de publicatie: Doen de argumenten ter zake? Zijn de gebruikte data controleerbaar? Is het taalgebruik objectief en niet te persoonlijk?
  • Ouderdom van de publicatie: Recente publicaties zijn vaak up-to-date en dus betrouwbaar. De betrouwbaarheid van een oudere publicatie is afhankelijk van de intensiteit waarmee het onderwerp bestudeerd wordt en eventueel van het tijdsgebonden karakter van het onderwerp (bv. taalgebruik bij tieners).
  • Profiel van de auteur: Er zijn vier soorten kwalificaties waarop je het profiel van een auteur kan beoordelen: zijn/haar opleiding, functie, verbondenheid met een betrouwbare instelling en de Hirsch-index.

Externe criteria

  • Beoordelingen vooraf: redactiecommissies of collega-onderzoekers die vertrouwd zijn met het onderwerp (peer reviewers) beoordelen de aangeboden publicatie vooraleer deze mag verschijnen bij een wetenschappelijke uitgever.
  • Beoordelingen nadien: recensies in wetenschappelijke tijdschriften en citaties in andere wetenschappelijke publicaties helpen je om de betrouwbaarheid van een publicatie te beoordelen (cf. check de citatiescore van een artikel en/of de impactfactor van een tijdschrift).

Informatie op websites evalueren

Iedereen kan om het even welke informatie aanbieden op het internet. Er is géén betrouwbaarheidslabel of kwaliteitscontrole voor websites. Wees dus kritisch voor websites die weinig of geen informatie geven over hun bedoelingen of over de auteurs, zeker als je op zoek bent naar wetenschappelijke informatie.

Waaraan herken ik een goede website?

Voor de inhoudelijke beoordeling van de kwaliteit van websites bestaan verschillende kwaliteitscriteria:

  1. Betrouwbaarheid: Is de inhoud van de bron goed onderbouwd en correct?
  2. Actualiteit: Is de inhoud van de bron up-to-date?
  3. Status: Hoe gezaghebbend is de bron?
  4. Volledigheid: Wat is de reikwijdte en diepgang van de informatie?

Wat doe ik met tegenstrijdige informatie?

Tegenstrijdige informatie kan je proberen op te lossen door bestudering van verschillende websites.

  • Neem niet klakkeloos gegevens van websites over, maar raadpleeg ook andere sites en bronnen daarbuiten zoals (gedrukte) encyclopedieën, handboeken en dergelijke.
  • Houd het doel waarvoor je informatie zoekt voor ogen. Vormt het item waarover je tegenstrijdige informatie vindt een essentieel onderdeel van je paper of is het slechts een detail in de marge? .
  • Tegenstrijdige informatie is niet altijd helemaal te voorkomen. Ook wetenschappers spreken elkaar wel eens tegen!
  • Je zult op grond van eigen analyse en inzicht keuzes moeten maken welke informatie je wel accepteert en welke niet.

Hoe beoordeel ik Wikipedia als informatiebron?

Wikipedia is ’s werelds grootste online internetencyclopedie die gratis toegankelijk is en door iedereen bewerkt kan worden. Enige voorzichtigheid m.b.t. de correctheid van de informatie is dus zeker aangewezen. Zoals bij alle informatiebronnen waarvan de auteur onbekend is, zul je een tweede bron moeten raadplegen om de kwaliteit van de informatie te kunnen beoordelen.

Bij veel artikelen op Wikipedia vind je aan het einde van de tekst bronnen vermeld waaruit de informatie afkomstig is. Je kunt deze originele bronnen voor je paper gebruiken. Als er geen bronnen worden genoemd is het niet aan te raden om de tekst uit Wikipedia te gebruiken.