Auteursrecht als onderzoeker / doctoraatsstudent

U bent hier

1. Gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal
2. Publicatie van uw onderzoek
3. Mededeling van auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek
4. Reproductie van auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek
 

1. Gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal

U bent zelf auteur van het auteursrechtelijk beschermd materiaal

U verwerft als oorspronkelijke auteur van een werk automatisch het volledige auteursrecht op dit werk. U hoeft dus geen bijkomende formaliteiten te vervullen en het auteurswerk hoeft evenmin te worden gepubliceerd. Bijgevolg kan u met uw werk doen wat u wilt, op voorwaarde dat u uw auteursrecht nog niet heeft overgedragen (aan een uitgever bijvoorbeeld). 

U kan ervoor kiezen om uw werk te laten publiceren bij een uitgever. Indien u via het publishing of copyright transfer agreement van deze uitgever uw auteursrechten volledig afstaat, bent u vervolgens verplicht om aan de uitgever de toestemming te vragen om uw werk na publicatie bijvoorbeeld online te plaatsen. U kan m.a.w. niet meer doen met uw werk wat u wilt, ook al bent u de oorspronkelijke auteur. Heel wat uitgevers laten echter toe dat u de post-print van uw werk – al dan niet na een embargo – publiek beschikbaar stelt via het digitale archief  (repository) van de instelling waar u werkt, bijvoorbeeld via de Document Server van UHasselt. Er zijn echter ook uitgevers die dit niet toelaten. Het is dan aan te raden om aan de overdracht van uw auteursrechten bepaalde voorwaarden te verbinden. Dit resulteert in twee opties: ofwel voegt u een addendum toe aan het publishing of copyright transfer agreement, ofwel kiest u voor een aangepaste licentie

U gebruikt auteursrechtelijk beschermd materiaal van anderen

Bij het gebruik van bronnenmateriaal dient u met volgende zaken rekening te houden:
  • Bronvermelding is steeds noodzakelijk. Vermeld dus steeds wie de auteur is van de werken die u aanhaalt en uit welke bron (boek, tijdschrift, …) u het materiaal heeft gehaald. Ook het jaartal en andere praktische gegevens zijn daarbij nuttig.  Raadpleeg module 6 van de cursus informatievaardigheden voor meer informatie over hoe u op een correcte manier kan verwijzen naar uw informatiebronnen.
  • Respecteer het auteursrecht. De kans is namelijk erg groot dat de bronnen die u gebruikt, auteursrechtelijk beschermd zijn. Klik hier voor meer informatie over welke werken precies beschermd worden. 
  • Gebruik enkel korte citaten. Anders schendt u het citaatrecht. Voor meer info over het citaatrecht en andere uitzonderingen op het auteursrecht, klik hier
  • Respecteer het portretrecht. Elke persoon heeft namelijk een recht op afbeelding. Dit houdt in dat het maken en verspreiden van iedere visuele afbeelding van een geïndividualiseerde en herkenbare persoon onderworpen is aan de toestemming van de betrokkene! Het maakt hierbij niet uit welke techniek er werd gebruikt: een foto, een tekening, een schilderij, filmbeelden… Toestemming voor het maken van de afbeelding betekent niet automatisch toestemming voor het verspreiden van de afbeelding. Houd hier dus rekening mee wanneer u verplicht of van plan bent uw onderzoek te publiceren! Klik hier (docx) voor een document dat u kan gebruiken voor het schriftelijk vastleggen van deze toestemming om problemen nadien te voorkomen. 
  • Let op voor plagiaat! Dit is het overnemen of vertalen van het werk van anderen, op identieke wijze of onder licht gewijzigde vorm, zonder de bron te vermelden. Ook teksten laten opstellen door anderen valt hieronder.

2. Publicatie van uw onderzoek

Indien u uw onderzoek als boek of artikel laat uitgeven bij een commerciële uitgever, zal u meestal via het publishing of copyright transfer agreement van deze uitgever uw auteursrechten volledig moeten overdragen, waardoor u uw rechten op uw werk verliest en u het in principe enkel nog kan gebruiken in overeenstemming met de algemene regels (zoals die gelden voor elke gebruiker van een auteurswerk). U kan dan bijvoorbeeld uw werk niet meer zelf online plaatsen. Heel wat uitgevers laten echter toe dat u de post-print van uw werk – al dan niet na een embargo – publiek beschikbaar stelt via het digitale archief  (repository) van de instelling waar u werkt, bijvoorbeeld via de Document Server van UHasselt. Er zijn echter ook uitgevers die dit niet toelaten. Het is dan aan te raden om aan de overdracht van uw auteursrechten bepaalde voorwaarden te verbinden. Dit resulteert in twee opties: ofwel voegt u een addendum toe aan het publishing of copyright transfer agreement, ofwel kiest u voor een aangepaste licentie

Optie 1: voeg een addendum toe aan het publishing of copyright transfer agreement van de uitgever

Stuur een addendum naar uw uitgever, samen met het publishing of copyright transfer agreement en een begeleidende brief. Een addendum is een wettelijk document dat u toelaat bepaalde rechten op uw artikels te behouden, zoals het recht om de gepubliceerde versie en/of post-print in het digitale archief (repository) te plaatsen van de instelling waar u werkt, bijvoorbeeld in de Document Server van UHasselt.

Voorbeelden:

Optie 2: kies voor een aangepaste licentie
 
Wanneer u kiest voor een aangepaste licentie, draagt u uw auteursrecht niet over, maar geeft u een ander de toestemming om uw werk onder bepaalde voorwaarden te exploiteren. U kan met een licentie ook regelen dat u bijvoorbeeld het recht behoudt om de gepubliceerde versie en/of post-print van uw artikel in het digitale archief (repository) te plaatsen van de instelling waar u werkt, bijvoorbeeld in de Document Server van UHasselt.
 
Voorbeelden:
  • Creative Commons (CC) licentie: Hiermee is het kopiëren, distribueren en mededelen van uw publicatie toegelaten onder de voorwaarde dat uw naam wordt vermeld en onder de voorwaarden die u zelf stelt. U kan de draagwijdte van de licentie namelijk volledig zelf bepalen (bijv. het niet toestaan van commercieel gebruik, het niet toestaan van afgeleide werken,…). Op de website van Creative Commons kan u kiezen uit een aantal licenties.
  • License to publish: Hiermee geeft u aan de uitgever de toestemming om uw publicatie op papier of digitaal te publiceren. U behoudt echter het recht om de gepubliceerde versie en/of post-print van uw artikel te gebruiken voor onderwijs- en onderzoeksdoeleinden en in het digitale archief (repository) te plaatsen van de instelling waar u werkt, bijvoorbeeld in de Document Server van UHasselt. Het publiceren in de repository kan eventueel op verzoek van de uitgever onderworpen worden aan een embargo van maximaal 6 maanden na publicatie.

3. Mededeling van auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek

Ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek mag een docent/onderzoeker (al dan niet integraal) zijn werk en dat van anderen alsook links naar websites op Blackboard zetten en ter beschikking stellen op een gesloten forum voor deelnemers van een bijscholing aan UHasselt. Hier zijn wel enkele voorwaarden aan verbonden:
  • Er wordt geen winst nagestreefd; en
  • De normale exploitatie van de beschermde werken lijdt hier niet onder; en
  • Dit gebeurt in het kader van de normale activiteiten van de instelling; en
  • De bron en de naam van de auteur moeten vermeld worden, tenzij dit niet mogelijk blijkt. 

4. Reproductie van auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek

Ter illustratie bij onderwijs (ook bijscholingen) of voor wetenschappelijk onderzoek mag een docent/onderzoeker zijn werk en dat van anderen (geheel of gedeeltelijk) reproduceren. Hier zijn wel enkele voorwaarden aan verbonden:
  • Er wordt geen winst nagestreefd; en
  • De normale exploitatie van de beschermde werken lijdt hier niet onder; en
  • Dit gebeurt in het kader van de normale activiteiten van de instelling; en
  • De bron en de naam van de auteur moeten vermeld worden, tenzij dit niet mogelijk blijkt. 
De reproductie mag op alle mogelijke manieren, dus van papier naar papier en naar digitaal, van digitaal naar papier, en van digitaal naar digitaal.
Top