Auteursrecht als docent

U bent hier

1. Gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal
2. Mededeling van didactisch werk / ander auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek
3. Reproductie van didactisch werk / ander auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek
4. Opname van auteursrechtelijk beschermd materiaal in een reader die ter beschikking wordt gesteld van studenten

 

1. Gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal

U bent zelf auteur van het auteursrechtelijk beschermd materiaal, in dit geval van zelf geschreven didactisch materiaal

Hiervoor is nog een reglement in de maak.

U gebruikt auteursrechtelijk beschermd materiaal van anderen

Bij het gebruik van bronnenmateriaal dient u met volgende zaken rekening te houden:
  • Bronvermelding is steeds noodzakelijk. Vermeld dus steeds wie de auteur is van de werken die u aanhaalt en uit welke bron (boek, tijdschrift, …) u het materiaal heeft gehaald. Ook het jaartal en andere praktische gegevens zijn daarbij nuttig.  Raadpleeg module 6 van de cursus informatievaardigheden voor meer informatie over hoe u op een correcte manier kan verwijzen naar uw informatiebronnen.
  • Respecteer het auteursrecht. De kans is namelijk erg groot dat de bronnen die u gebruikt, auteursrechtelijk beschermd zijn. Klik hier voor meer informatie over welke werken precies beschermd worden. 
  • Gebruik enkel korte citaten. Anders schendt u het citaatrecht. Voor meer info over het citaatrecht en andere uitzonderingen op het auteursrecht, klik hier
  • Respecteer het portretrecht. Elke persoon heeft namelijk een recht op afbeelding. Dit houdt in dat het maken en verspreiden van iedere visuele afbeelding van een geïndividualiseerde en herkenbare persoon onderworpen is aan de toestemming van de betrokkene! Het maakt hierbij niet uit welke techniek er werd gebruikt: een foto, een tekening, een schilderij, filmbeelden… Toestemming voor het maken van de afbeelding betekent niet automatisch toestemming voor het verspreiden van de afbeelding. Houd hier dus rekening mee wanneer u verplicht of van plan bent uw onderzoek te publiceren! Klik hier (docx) voor een document dat u kan gebruiken voor het schriftelijk vastleggen van deze toestemming om problemen nadien te voorkomen. 
  • Let op voor plagiaat! Dit is het overnemen of vertalen van het werk van anderen, op identieke wijze of onder licht gewijzigde vorm, zonder de bron te vermelden. Ook teksten laten opstellen door anderen valt hieronder.

2. Mededeling van didactisch werk / ander auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek

Ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek mag een docent/onderzoeker (al dan niet integraal) zijn werk en dat van anderen alsook links naar websites op Blackboard zetten en ter beschikking stellen op een gesloten forum voor deelnemers van een bijscholing aan UHasselt. Hier zijn wel enkele voorwaarden aan verbonden:
  • Er wordt geen winst nagestreefd; en
  • De normale exploitatie van de beschermde werken lijdt hier niet onder; en
  • Dit gebeurt in het kader van de normale activiteiten van de instelling; en
  • De bron en de naam van de auteur moeten vermeld worden, tenzij dit niet mogelijk blijkt. 

3. Reproductie van didactisch werk / ander auteursrechtelijk beschermd materiaal ter illustratie bij onderwijs of voor wetenschappelijk onderzoek

Ter illustratie bij onderwijs (ook bijscholingen) of voor wetenschappelijk onderzoek mag een docent/onderzoeker zijn werk en dat van anderen (geheel of gedeeltelijk) reproduceren. Hier zijn wel enkele voorwaarden aan verbonden:
  • Er wordt geen winst nagestreefd; en
  • De normale exploitatie van de beschermde werken lijdt hier niet onder; en
  • Dit gebeurt in het kader van de normale activiteiten van de instelling; en
  • De bron en de naam van de auteur moeten vermeld worden, tenzij dit niet mogelijk blijkt. 
De reproductie mag op alle mogelijke manieren, dus van papier naar papier en naar digitaal, van digitaal naar papier, en van digitaal naar digitaal
 

4. Opname van auteursrechtelijk beschermd materiaal in een reader die ter beschikking wordt gesteld van studenten

Een reader definiëren we in deze context als een verzameling van uittreksels (geen integrale werken) uit het werk van één of meer auteurs, waarbij het samenbrengen van deze uittreksels gebeurt vanuit een weloverwogen (wetenschappelijke) methode, structuur of opvatting.

Indien u als docent een reader wilt samenstellen en ter beschikking stellen van uw studenten, dient u om helemaal wettelijk in orde te zijn, de volgende stappen te ondernemen:

Stap 1: Zijn de uittreksels die u wilt opnemen, auteursrechtelijk beschermd?

Eerst en vooral dient u na te gaan of de uittreksels die u wilt opnemen in uw reader, auteursrechtelijk beschermd zijn. Indien u op het werk waarin het uittreksel voorkomt het logo © of de vermelding “Alle rechten voorbehouden” terugvindt, geeft dit een sterke indicatie dat het werk beschermd is. Ga verder naar Stap 2.

Een werk waarop noch het logo ©, noch de vermelding “Alle rechten voorbehouden” staat, is niet per definitie onbeschermd. Auteurs hoeven immers niet op hun werk aan te geven dat het auteursrechtelijk beschermd is. Algemeen kan worden gesteld dat de meeste werken beschermd zijn en dat u dus toestemming moet vragen om ze te gebruiken. Ga verder naar stap 2.

Opgelet: Sommige auteurs koppelen een Creative Commons-licentie aan hun werk, waardoor u het werk onder bepaalde voorwaarden mag gebruiken zonder toestemming te vragen. U dient wel steeds de naam van de auteur te vermelden. De auteur kan zelf de draagwijdte van de licentie bepalen (bijv. het niet toestaan van commercieel gebruik, het niet toestaan van afgeleide werken,…). Op de website van Creative Commons vindt u de verschillende soorten licenties terug.

Stap 2: Toestemming vragen

Indien het onderdeel dat u wilt opnemen in uw reader, deel uitmaakt van een auteursrechtelijk beschermd werk waarvan de auteur nog in leven is, dient u uitdrukkelijke toestemming te vragen én te krijgen om het te kunnen gebruiken. Indien de auteur overleden is, is geen toestemming meer vereist, maar dient wel een billijke vergoeding te worden betaald aan de rechthebbenden (meestal de erfgenamen van de auteur). Ingeval u toestemming moet vragen, moet u soms ook een vergoeding betalen. Indien het werk uitgegeven is bij een uitgever, dient u toestemming te vragen aan de uitgever. Indien de auteur van het werk zijn/haar rechten in beheer heeft gegeven aan een collectieve beheersvennootschap, dient u zich tot deze laatste te richten om toestemming te vragen. Indien geen van deze scenario’s het geval is, dient u de auteur rechtstreeks te contacteren.

Top